4. YMM Raporu ile KDV İade Sürecinde Firmadan İstenecek Bilgi ve Belgeler

KDV İade raporunda asgari bulunması gereken hususlara ilişkin YMM, SMMM genel tebliğlerinde açıklamalar yer almaktadır. Birçok raporda olduğu gibi söz konusu raporda 4 ana başlık bulunması gerekmektedir.

a) Genel Bilgi
b) Usul İncelemesi
c) Hesap İncelmeleri
d) Sonuç

Şimdi bu başlıkları detaylandıralım.

a) Genel Bilgi

Aynı takvim yılı bir kez ek yapmak yeterli olmak üzere Genel Bilgi Kısmına aşağıdaki bilgi ve belgelerin eklenmesi gerekmektedir. (İade türüne göre değişmekle beraber ortak bilgi/belgeler sıralanmıştır)

• Firmanın vergi dairesi-nosu, iletişim bilgileri, adresi, faaliyet konusu, ticaret sicil nosu, kapasite raporu ve sanayi sicil belgesi olup olmadığı varsa bilgileri, ihracat dönemi ve ihracat öncesi 6 aya ilişkin çalışan sayısı, ilgili yıl ve bir önceki yıl ihracat ve hasılat bilgileri(kurumlar vergisi ekinde yer alan gelir tablosu ve bilançonun ek yapılması yeterli),
  
  
• Firma sermaye yapısı ortaklarına ilişkin bilgi, hisse oranı ve ikametgah adresi ile kimlik fotokopileri,
  
  
• İşyerinin kira ise kira kontratı mülk ise tapu fotokopisi,
  
  
• Şirketin varsa şubeleri hakkında bilgi,
  
  
• İhracat döneminde kedi kullanıp kullanmadığı kulandı ise bilgileri,
  
  
• Firma temsile yetkili kişi bilgisi imza sirküleri,
  
  
• Muhasebeci bilgileri,
  
  
• Şirketin başka firmalarda ortalığı olup olmadığı varsa bilgileri,
  
  
• Şirket ortaklarının başka firmada ortaklığı bulunup bulunmadığı varsa bilgileri,
  
  
• Şirketin taşıtlarına ve duran varlıklarına ilişkin bilgi.

b) Usul İncelemesi

Yasal defter tasdik bilgileri, kayıt düzeni muhasebe standardına uygun tutulup tutulmadığı, kayıtların vergi usul kanuna uygun olup olmadığı, beyanların süresinde verilip verilmediği başlıklarının işlendiği bölüm.

c) Hesap İncelemeleri

İstisna konusu teslime ilişkin satışların, yüklenime konu alışların KDV İade tutarına ilişkin hesaplamanın yapıldığı esastan incelemenin yapıldığı bölüm.

Bu bölümde İhracat iadesinde ihracata ilişkin düzenlenen faturalar ve GÇB/ETGB’ler (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) işlenmeli ve rapora ek yapılı. ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi); ihracatta Posta ve Hızlı Kargo Taşıyıcılar yani operatörler tarafından elektronik ortamda düzenlenen bir beyandır. 150kg ve 7500 EUR değere kadar ihracat gönderileri için ETGB‘li Hızlı İhracat hizmeti verilebilmektedir.

d) Sonuç

Bu kısımda iade edilmesi gereken tutar işlenmeli, fiili durum ile kayıtların uygunluğu, iade edilmesi gereken rakamın tespit ve tasdik edildiği hususu işlenmelidir.

3- KDV İade Düzenlemesinin Avantaj Sağladığı Mükellefler

-İhracat istisnası tutarının %10’undan daha az iade talep edebilen mükellefler devreden KDV’lerini eritmek amacıyla bu uygulamadan faydalanmak isteyeceklerdir. Kar marjı yüksek olan veya imal ederek ihraç edilen ürünlerin bünyesinde indirimli oran (%1 – %8) KDV’ye tabi giderleri bulunan mükellefler bu grupta sayılabilir.

Örnek olarak; İhracat istisnası: 100.000 TL, Yüklenilen KDV tutarı: 8.000 TL, düzenleme ile iade KDV: 100.000 x %10 = 10.000 TL. talep edilebilecektir. 

-İade/istisna oranı %10’u geçen mükellefler için bu düzenlemeyi seçmek %10’u aşan iade tutarlarından vazgeçmek anlamına gelmektedir. Düzenlemede %10’u aşan kısmın iade edilmeyeceği açıkça belirtilmektedir. 

Örnek olarak; İhracat istisnası: 100.000 TL, Yüklenilen KDV tutarı: 13.000 TL olduğu örnekte yeni düzenlemede 100.000 x %10 =10.000 TL iade talep edilebilir. Fark tutarı 3.000 TL için ayrıca iade talep edilmesi mümkün değildir.

4- Nakden / Mahsuben KDV İade Taleplerinde Alt Sınır

İmalatçıların bu düzenleme kapsamındaki 10.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için bu sınır 100.000 TL olarak uygulanır. İade talebinin 10.000 TL’yi veya YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için 100.000 TL’yi aşması halinde, aşan kısmın iadesi vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür. Mahsuben iade talepleri, KDVGUT’da sayılan belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

İade

İmalatçıların mal ihracatından kaynaklanan bu kapsamda yapacakları iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır:

– Standart iade talep dilekçesi

– İlgili meslek odasına üyelik belgesinin onaylı örneği (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)

– İmalatçı belgesi (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)

– Satış faturaları listesi

– Gümrük beyannamesi veya listesi (Serbest bölgeye yapılan ihracatta serbest bölge işlem formu, posta veya kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi, gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların depolarına yapılan teslimlerde, malın gümrüksüz satış mağazasına veya deposuna konulduğuna dair ilgili gümrük idaresinin onayını da içeren antrepo beyannamesi)

– İhracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi

– İhracatın beyan edildiği dönemden önceki son yirmi dört döneme ilişkin indirilecek KDV listesi (Aynı dönemleri kapsayan indirilecek KDV listesinin bir defa verilmesi yeterlidir. Önceki dönemlerin herhangi birisinde ödenecek KDV beyan edilmesi durumunda, ödenecek KDV beyan edilen dönemden sonraki dönemlere ilişkin indirilecek KDV listesi verilmesi yeterlidir.)

– İadesi Talep Edilen KDV Hesaplama Tablosu

Mahsuben İade

İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki mahsuben iade talepleri, yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

Nakden İade

İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki 10.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için bu sınır 100.000 TL olarak uygulanır.

İade talebinin 10.000 TL’yi veya YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için 100.000 TL’yi aşması halinde, aşan kısmın iadesi vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür.”

Bahse konu tebliğ yürürlük tarihi 01.05.2022 tarihi olup, 01.05.2022 tarihinden sonra gerçekleştirilecek ihracatlar işlemlerine ilişkin olarak faydalanma şansı olacaktır.

41 nolu tebliğ ile getirilen hükümler çerçevesinde, sektör ayrımı yapılmaksızın imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçılar, ihracat teslimlerine ilişkin olarak yüklendikleri KDV tutarına bakılmaksızın ihracat bedelinin %10’una kadar devreden KDV tutarı ile sınırlı olarak iade talep edebilirler.

41 nolu tebliğ ile getirilen hükümlerden faydalanabilmek için aşağıdaki şartlar birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

– 01.05.2022 tarihinden itibaren gerçekleşen ihracat işlemlerine uygulanabilecektir,

– firmanın imalatçı firma olması, İmalatçının;

– Sanayi siciline kayıtlı ve sanayi sicil belgesini haiz olması veya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi ve işletme onay belgelerinden (üretici belgesi) herhangi birine sahip olması, (Bu belgeler sonraki bölümlerde “imalatçı belgesi” olarak anılacaktır.)

– İlgili meslek odasına kayıtlı bulunması,

– Üretimin yapıldığı dönemde yürürlükte bulunan Sanayi Sicil Tebliğlerinde öngörülen sayıda işçi çalıştırması ve gerekli araç parkına sahip olması veya kapasite raporundaki üretim altyapısına sahip olması, gerekmektedir.

– İmalatçılar bu bölüm kapsamında, imalatçı belgelerinde yer alan üretim kapasitesinde öngörülen ve imal edip ihraç ettikleri mallara ilişkin iade talep edebilirler.

– Aynı dönemde imalatçıların 3065 sayılı Kanunun 11/1-c veya geçici 17’nci maddeleri kapsamında ihraç kaydıyla teslimlerinin de bulunması, doğrudan ihraç ettikleri mallar bakımından bu uygulamadan yararlanmalarına engel teşkil etmemektedir. İmalatçıların doğrudan ihraç ettikleri malların bünyesinde yurtiçi veya yurtdışından KDV ödemeksizin temin ettiği malların bulunması halinde, ihracat bedeline ilişkin iadenin hesabında, ihracat bedelinden bu şekilde temin edilen malların bedeli düşülür. İade edilecek KDV kalan tutar dikkate alınarak belirlenir. 

– İhracatın beyan edildiği dönemden önceki son yirmi dört döneme ilişkin indirilecek KDV listesi (Aynı dönemleri kapsayan indirilecek KDV listesinin bir defa verilmesi yeterlidir. Önceki dönemlerin herhangi birisinde ödenecek KDV beyan edilmesi durumunda, ödenecek KDV beyan edilen dönemden sonraki dönemlere ilişkin indirilecek KDV listesi verilmesi yeterlidir.)

2. KDV’nin Tecil – Terkini İçin İmalatçı Vasfının Bulunması

Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kayıtlı teslim yapılabilmesinin ilk koşulu, “imalatçı” vasfına sahip olmaktır. İmalatçı vasfı bulunmayan satıcıların ilke olarak tecil -terkin uygulamasından yararlanabilmesi mümkün değildir.

İmalatçının;

a) Sanayi siciline kayıtlı ve sanayi sicil belgesini haiz olması,

b) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı veya öngördüğü birimlerden alınmış üretici belgesine sahip olması,

c) İlgili meslek odasına kayıtlı bulunması,

d) Üretimin yapıldığı dönemde yürürlükte bulunan Sanayi Sicil Tebliğlerinde öngörülen sayıda işçi çalıştırması ve gerekli araç parkına sahip olması veya üretici belgesindeki üretim altyapısına sahip olması gerekmektedir

Bu şartlara sahip olan imalatçılarca, ihraç kaydıyla ihracatçılara mal teslim edilen dönemde ve bir defa olmak üzere “Sanayi Sicil Belgesi” veya üretici belgesi ve ilgili meslek odasına üyelik belgesinin birer örneği, ilgili dönem KDV beyannamesinin verilme süresine kadar bağlı oldukları vergi dairesine bir dilekçe ekinde verilir. Satıcıların imalatçı niteliğinde bir değişikliğin olması veya imalatçı niteliğinin kaybedilmesi hallerinde, bu durum en geç 15 gün içinde vergi dairesine bildirilir.

Özellikli Durumlar

1. İhraç Kaydıyla Yapılan Teslimlerde İhracatın Süresinde Gerçekleşmemesi

İhracatın belirlenen şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi halinde tecil edilen vergi, vade tarihinden itibaren gecikme zammı ile ÖTV mükellefinden tahsil edilir. Ancak ihracatın Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle süresinde gerçekleşmemiş olması halinde, tecil edilen vergi, tecil edildiği tarihten itibaren Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile tahsil edilir. İhraç kaydıyla teslim aldıkları malları yasal süresi içinde mücbir sebepler veya beklenmedik durumlara bağlı olarak ihraç edemeyen ihracatçıların ek süre talepleri ilgili vergi dairesi başkanlığı/defterdarlık tarafından değerlendirilir.

2. İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malın ÖTV Mükellefine İadesi

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında satın alınan malın iade edilmesi durumu, tecil-terkin şartlarının ihlal edilmesi sonucunu doğurduğundan, bu uygulama kapsamında teslim edilen malın iade edilmesi halinde tecil edilen vergi, vade tarihinden itibaren gecikme zammı (mücbir sebeplerin varlığı halinde tecil faizi) ile ÖTV mükellefinden tahsil edilir.

Kurumlar / Gelir Vergisi Yönünden İhracat Gelirinin Beyan Dönemi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6.ncı maddesinde kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettiği safî kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safî kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, safi kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8.inci maddesinin yanı sıra Gelir Vergisi Kanununun indirilecek giderlere ilişkin 40.ıncı maddesi de dikkate alınacaktır.

Ticari kazançta elde etme tahakkuk esasına bağlanmış bulunmaktadır. Bu esas dikkate alındığında, bir gelir veya gider unsurunun özel bir düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleştiği dönem kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, yurtdışındaki alıcının satış akdine konu olan malı satıcının Türkiye’deki fabrikasında, deposunda veya herhangi bir işyerinde alıcı veya adına hareket eden tarafından teslim alınacağının satış akdinde belirlenmiş olması halinde, satıcının belirtilen işyerinde malı teslim etmesiyle satış akdi tamamlanmış ve gelir tahakkuk etmiş olacağından söz konusu gelirin bu tarihin içinde bulunduğu geçici vergi ve hesap dönemi kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

Diğer taraftan, ihracatta malın satıcının Türkiye’deki işyerinde teslim alınması hariç olmak üzere, şirket tarafından gerçekleştirilen ihracat faaliyetlerine ilişkin elde edilen gelirin fiili ihraç tarihi itibarıyla tahakkuk ettiğinin kabul edilmesi ve bu tarihin içinde bulunduğu geçici vergi ve hesap dönemi kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.